ตมสูตร - บุคคล ๔ จำพวก มีปรากฏอยู่ในโลก

ดูกรภิกษุทั้งหลาย 

บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก 

๔ จำพวกเป็นไฉน  

คือ 

ผู้มืดมาแล้ว มีมืดต่อไปจำพวก ๑ 

ผู้มืดมาแล้ว มีสว่างต่อไปจำพวก ๑ 

ผู้สว่างมาแล้ว มีมืดต่อไปจำพวก ๑ 

ผู้สว่างมาแล้ว มีสว่างต่อไปจำพวก ๑ 

ดูกรภิกษุทั้งหลาย 

ก็บุคคลผู้มืดมาแล้ว มีมืดต่อไปเป็นอย่างไร

บุคคลบางคนในโลกนี้ เกิดมาในตระกูลต่ำ คือ ตระกูลจัณฑาล ตระกูลช่างสาน ตระกูลนายพราน ตระกูลช่างเย็บหนัง หรือในตระกูลคนเทหยากเยื่อ อันเป็นตระกูล เข็ญใจ มีข้าว น้ำและโภชนะน้อย เป็นอยู่โดยฝืดเคือง หาของบริโภคและผ้านุ่งห่มได้โดยฝืดเคือง 

อนึ่ง เขามีผิวพรรณทราม ไม่น่าดู เป็นคนแคระ มีโรคมาก เป็นคนตาบอด เป็นคนง่อย เป็นคนกระจอก หรือพิการไปแถบหนึ่ง ไม่ได้ข้าว น้ำ ผ้านุ่งห่ม ยานพาหนะ ระเบียบดอกไม้ ของหอม เครื่องลูบไล้ ที่นอน ที่อยู่อาศัย และประทีป ตามสมควร 

เขาซ้ำประพฤติทุจริตด้วย กาย วาจาและด้วยใจ 

ครั้นประพฤติทุจริตด้วยกาย วาจา ใจแล้ว เมื่อตายไปย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก 

บุคคลเป็นผู้มืดมาแล้ว มีมืดต่อไปอย่างนี้แล ฯ 

ดูกรภิกษุทั้งหลาย 

บุคคลผู้มืดมาแล้ว มีสว่างต่อไปเป็นอย่างไร 

บุคคลบางคนในโลกนี้ เกิดมาในตระกูลต่ำ คือ ตระกูลจัณฑาล ตระกูลช่างสาน ตระกูลนายพราน ตระกูลช่างเย็บหนัง หรือตระกูลคนเทหยากเยื่อ อันเป็นตระกูลเข็ญใจ มีข้าว น้ำและโภชนะน้อย เป็นอยู่ โดยฝืดเคือง หาของบริโภคและผ้านุ่งห่มได้โดยฝืดเคือง 

อนึ่ง เขามีผิวพรรณทราม ไม่น่าดู เป็นคนแคระมีโรคมาก เป็นคนตาบอด เป็นคนง่อย เป็นคนกระจอก หรือเป็นคนพิการไป แถบหนึ่ง ไม่ได้ข้าว น้ำ ผ้านุ่งห่ม ยานพาหนะ ระเบียบดอกไม้ ของหอมเครื่องลูบไล้ ที่นอน ที่อยู่อาศัย และประทีป ตามสมควร 

แต่เขาประพฤติสุจริตด้วยกาย ด้วยวาจาและด้วยใจ 

ครั้นประพฤติสุจริตด้วยกาย วาจา ใจแล้ว เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ 

บุคคลเป็นผู้มืดมาแล้ว มีสว่างต่อไปอย่างนี้แล ฯ  

ดูกรภิกษุทั้งหลาย 

ก็บุคคลผู้สว่างมาแล้ว มีมืดต่อไปเป็นอย่างไร 

บุคคลบางคนในโลกนี้ เกิดมาในตระกูลสูง คือ ตระกูลกษัตริย์มหาศาล ตระกูลพราหมณ์มหาศาล หรือตระกูลคหบดีมหาศาล อันเป็นตระกูลมั่งคั่งมีทรัพย์มากมีโภคะมาก มีทองและเงินมาก มีเครื่องใช้ที่น่า ปลื้มใจมากมาย มีทรัพย์สินเหลือล้น

อนึ่ง เขามีรูปงาม น่าดู น่าเลื่อมใส ประกอบด้วยความเป็นผู้มี ผิวพรรณงามยิ่งนัก เป็นผู้มีปรกติได้ข้าว น้ำ ผ้านุ่งห่ม ยานพาหนะ ระเบียบดอกไม้ ของหอม เครื่องลูบไล้ ที่นอน ที่อยู่อาศัย และประทีป 

แต่เขาประพฤติทุจริตด้วยกาย วาจา และด้วยใจ 

ครั้นประพฤติทุจริตด้วยกาย วาจา และใจแล้ว เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก 

บุคคลเป็นผู้สว่างมาแล้ว มีมืดต่อไปอย่างนี้แล ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย 

ก็บุคคลผู้สว่างมาแล้ว มีสว่างต่อไปเป็นอย่างไร

บุคคลบางคนในโลก เกิดมาในตระกูลสูง คือ ตระกูลกษัตริย์มหาศาล ตระกูลพราหมณ์มหาศาล หรือตระกูล คหบดีมหาศาล อันเป็นตระกูลมั่งคั่ง มีทรัพย์มากมีโภคะมาก มีทองและเงินมาก มีเครื่องใช้ที่น่า ปลื้มใจมากมาย มีทรัพย์สินเหลือล้น 

อนึ่ง เขามีรูปงาม น่าดู น่าเลื่อมใส ประกอบด้วยความเป็น ผู้มีผิวพรรณงามยิ่งนัก มีปรกติได้ข้าว น้ำ ผ้านุ่งห่ม ยานพาหนะ ระเบียบดอกไม้ของหอม เครื่อง ลูบไล้ ที่นอน ที่อยู่อาศัย และประทีป 

เขาย่อมประพฤติสุจริตด้วยกาย วาจา และด้วยใจ 

ครั้นประพฤติสุจริตด้วยกาย วาจา และใจแล้ว เมื่อตายไป ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ 

บุคคล เป็นผู้สว่างมาแล้ว มีสว่างต่อไปอย่างนี้แล 

ดูกรภิกษุทั้งหลาย 

บุคคล ๔ จำพวกนี้แล มีปรากฏ อยู่ในโลก ฯ 

__________

พระไตรปิฎกไทย (ฉบับหลวง) เล่มที่ ๒๑ ข้อที่ ๘๕